SPARKOH!, wetenschappelijk avontuur in Frameries
In Frameries kom je experimenteren, vragen stellen en plezier beleven aan wetenschap. SPARKOH!, het vroegere Pass, geeft de mijnsite Crachet een nieuw leven: een ontdekkingstocht waarin industriële architectuur en nieuwsgierigheid samenwerken.
Van steenkoolmijn naar een plek voor nieuwsgierigheid
De site Crachet hoort bij het mijnlandschap van de Borinage. De schachtbok, industriële gebouwen en terril herinneren aan de activiteiten die de streek lang vormgaven. Het project van het wetenschappelijke avonturenpark wist die sporen niet uit, maar gebruikt ze opnieuw. Het wil een nieuwe functie laten ontstaan op een plek waar de geschiedenis zichtbaar blijft en erfgoed, kennis en ontspanning verbinden.
Architect Jean Nouvel ontwierp de transformatie door oude gebouwen en hedendaagse ingrepen samen te brengen. Het centrum opende in mei 2000 als Pass. De loopbrug en circulatieruimten imiteren geen verdwenen fabriek: ze verbinden de onderdelen van de site en nodigen uit om ook de architectuur te ontdekken.
Waarom Pass nu SPARKOH! heet
De nieuwe naam werd in september 2021 ingevoerd. Hij bewaart de geest van het project en maakt de identiteit duidelijker: een vonk van nieuwsgierigheid, gekoppeld aan de verrassing van een geslaagd experiment. Dat kleine verhaal is veelzeggend. Een wetenschapscentrum draait niet alleen om kennis doorgeven, maar ook om het moment waarop iemand iets durft te proberen, zich vergist en het daarna begrijpt.
Daardoor voelt deze plek anders aan dan een museum waar je alleen voorwerpen bekijkt. De bezoeker doet mee. Ontdekken gebeurt via het lichaam, de zintuigen, uitwisseling en spel. Volwassenen hoeven het antwoord niet vooraf te kennen om samen met kinderen te genieten: samen zoeken hoort juist bij de ervaring.
Wetenschap beleven, binnen en buiten
Interactieve tentoonstellingen en animaties behandelen wetenschap en technologie via opstellingen die je kunt verkennen. Het aanbod verandert en kan uitdagingen, proefjes, films en begeleide activiteiten combineren. Zo ga je van kijken naar doen en stel je vervolgens opnieuw vragen bij wat je dacht te begrijpen. Snelheid is niet belangrijk; verbanden leggen met alledaagse verschijnselen wel.
De buitenruimten geven de dag een ander ritme. Het mijnlandschap en de speelzones herinneren eraan dat wetenschap niet in een zaal opgesloten blijft. De terril helpt ook om de omgeving te begrijpen. Die combinatie vinden wij bijzonder interessant: bodemrijkdommen, menselijke uitvindingen en hedendaagse vragen gaan hier met elkaar in gesprek.
Een uitstap voor verschillende generaties
Het centrum heeft een aanbod vanaf jonge leeftijd, maar de geschikte doelgroep kan per ruimte of activiteit verschillen. Bekijk de dagactiviteiten en deelnamevoorwaarden in plaats van aan te nemen dat alles voor iedere leeftijd bedoeld is. Enkele ervaringen kiezen, tijd laten om ze opnieuw te doen en afwisselen met rust maakt een bezoek vaak rijker dan haastig alles doorlopen.
SPARKOH! vult de grote historische plekken van Henegouwen aan zonder erop te lijken. Je komt er voor het plezier van begrijpen en voor een gedeelde herinnering aan een poging, verrassing of uitdaging. Controleer kalender, openingsuren en reserveringen op de officiële website. Crachet vertelt zo over een geslaagde herbestemming: een plek die vroeger grondstoffen won, laat nu ideeën naar boven komen.
Foto’s en credits
Foto 1 — Gebouwen van het wetenschapscentrum en oude schachtbok van Crachet in Frameries, gefotografeerd in 2019. Jamain · CC BY-SA 4.0 · Bron Wikimedia Commons.
Foto 2 — Interieur van het wetenschapscentrum in Frameries, het vroegere Pass, in 2019. Jamain · CC BY-SA 4.0 · Bron Wikimedia Commons.
Foto 3 — Speelruimte en schachtbok van de vroegere mijn in Frameries, in 2019. Jamain · CC BY-SA 4.0 · Bron Wikimedia Commons.
