Rook- en vapevrije terrassen: wat verandert in België in 2027?
De datum ligt vast: vanaf 1 januari 2027 worden publiek toegankelijke terrassen in België rookvrij. Ook elektronische sigaretten vallen onder het verbod. Wat kort geleden nog een politiek plan was, werd in juli 2026 door de Kamer aangenomen en opgenomen in een wet van 11 augustus 2026.
Voor de horeca is dit dus geen verre mogelijkheid meer. Restaurants, cafés en bars hebben nog enkele maanden om hun signalisatie aan te passen, medewerkers te informeren en de nieuwe regel aan klanten uit te leggen.
Wat verandert er precies?
Tot eind 2026 kan roken op sommige voldoende open terrassen nog toegelaten zijn, binnen de bestaande regels. Vanaf 2027 maakt dat onderscheid voor openbare horecaterrassen geen verschil meer: zowel roken als vapen wordt er verboden.
De maatregel geldt ook op bepaalde onmiddellijk aangrenzende plaatsen die onder de nieuwe regeling vallen, en publieke rookkamers verdwijnen. De e-sigaret wordt op dit punt net als tabak behandeld: aan tafel vapen mag dus niet onder het argument dat er geen verbranding of as is.
Wat moeten uitbaters doen?
Een uitbater moet het verbod duidelijk aangeven en iemand die rookt of vapet vragen te stoppen. Hij kan verantwoordelijk worden gehouden als de signalisatie ontbreekt, overtredingen worden gedoogd of voorwerpen zichtbaar tot roken aanzetten. Ook de klant die de regel schendt, blijft zelf verantwoordelijk.
Plaatselijke overheden kunnen bij bepaalde evenementen tijdelijk een uitzondering toestaan, bijvoorbeeld voor een jaarmarkt, kerstmarkt, festival of braderie. Dat is geen algemene uitzondering voor gewone horecaterrassen.
Waarom ook terrassen?
De bedoeling is blootstelling aan rook te verminderen en roken minder zichtbaar te maken, onder meer voor kinderen en jongeren. Volgens federale cijfers rookt nog 17,6 procent van de bevolking en rookt 12,8 procent dagelijks. Ook vapen is ingeburgerd, opvallend vaak bij jongeren.
Op een restaurantterras stopt rook niet aan de rand van een tafel. Hij waait naar andere gasten en soms weer naar binnen. De nieuwe wet geeft één duidelijke regel waar open, halfopen en overdekte terrassen vroeger vaak discussie opleverden.
Wat betekent dit voor een restaurantbezoek?
Voor veel gasten belooft de regel een aangenamer terras: geen rook tijdens het eten, minder geur aan kleren en dezelfde ervaring als binnen. Rokers en vapers zullen het terras moeten verlaten en voldoende afstand nemen voor ze hun product gebruiken.
Restauranthouders moeten door een aanpassingsperiode. Duidelijke signalisatie bij aankomst, een eenvoudige vermelding voor groepen en dezelfde instructie voor het hele team kunnen conflicten voorkomen. Asbakken van tafel halen is ook een helder signaal, al moeten de praktische details de definitieve officiële informatie volgen.
Een nationale regel, lokaal wennen
Of de maatregel goed werkt, hangt minder af van een strenge toon dan van een regel die iedereen begrijpt. Door de datum tijdig aan te kondigen en aan elke tafel gelijk toe te passen, kan de horeca van een wettelijke verplichting ook een merkbare verbetering van het onthaal maken.
